Onze missie

‘Waar vele mensen zwoegden, met hart en met ziel, met hoofd en hand

HER-PLAATSING SCHOORSTEEN DRU-INDUSTRIEPARK

Op het voormalige fabrieksterrein van DRU in Ulft, ijzergieterij sinds 1754, stonden ooit 7 fabrieksschoorstenen. De oudste dateerde naar alle waarschijnlijkheid van 1850 toen er bij de Ulftsche IJserhut een stoommachine in gebruik werd genomen, de laatste was van 1920, een ca. 60 m hoge schoorsteen bij de badkuipenemailleerfabriek.

Toen in 1973 de gieterijen bij de DRU werden stilgelegd, werd ook direct de ‘oude giete­rij’ afgebroken en daarmee verdwenen de eerste twee schoorstenen. In de volgende jaren werden meer schoorstenen afgebroken tot midden jaren ‘80 van de vorige eeuw de schoorsteen van de badkuipenemailleerfabriek als laatste het veld moest ruimen. Het silhouet van de fabriek en daarmee van Ulft en omgeving was ingrijpend veranderd. Bakens van industriële nijverheid, uitroeptekens van de arbeid, vaak zware arbeid, die 60 tot meer dan 100 jaren de plek van de fabriek van afstand gemarkeerd hadden, hoorden definitief tot het verleden.

Nu is de industriële bedrijvigheid van het DRU-complex vertrokken, maar er is een an-dere bedrijvigheid voor in de plaats gekomen. In een grootschalig herbestemmingspro-ject hebben de gebouwen nieuwe functies gekregen, een proces dat zijn afronding na-dert. Er is grote publieke belangstelling voor die nieuwe functies als Cultuurfabriek en IJzerexpositie, belangstelling uit de regio maar ook landelijk (Zie ook: http://www.dru-industriepark.nl ). En bij alle positieve opmerkingen over wat behouden is en hoe de panden zijn gerestaureerd en een nieuw leven hebben gekregen, is ook regelmatig als opmerking te horen dat het erg jammer is dat de schoorstenen alle verdwenen zijn. ‘Het hoort eigenlijk bij zo’n fabrieksterrein als het DRU Industriepark.’

Veelzeggend is ook dat als algemeen logo voor industrieterreinen wereldwijd is gekozen voor een afbeelding van sheddaken met een schoorsteen. Sheddaken zijn er gelukkig nog op het DRU Industriepark. Bij veel betrokkenen als de Oudheidkundige Vereniging, stichting Nederlands IJzermuseum ontstond de wens om ooit weer een fabrieksschoorsteen op het terrein te zien verrijzen. In het midden van de vorige eeuw stonden er in het gebied van de huidige gemeente Oude IJsselstreek zo’n 26 fabrieksschoorstenen: bij de vier ijzergieterijen, de steenfabrieken, zuivelfabrieken, houtindustrie en meer. Enkele jaren geleden is de laatste die resteerde aan de Wiekenseweg te Gendringen gerestaureerd.

Het restauratiewerk werd toen gedaan door het bedrijf ‘Harm Meijer, schoorsteen- en ovenbouw’ uit Ten Boer, provincie Groningen. Bij een bezoek van Harm Meijer en zijn ploeg aan het DRU-terrein in Ulft zegde hij toe dat hij in het land zou naar een geschikte schoorsteen, die op de nominatie stond afgebroken te worden, en die in aanmerking zou kunnen komen voor verplaatsing naar Ulft. Met zijn bedrijf had Harm Meijer al enkele keren deze enorme klus geklaard.    (zie www.harmmeijer.nl/verplaatsing)

MOGELIJKE SCHOORSTEEN.

Onlangs kwam er bericht van Meijer dat er in Ede een schoorsteen staat, die afgebroken zal gaan worden, een schoorsteen die te verplaatsen is en die zeker een aanwinst zou zijn op het DRU Industriepark.

Op het terrein van Vika, voedingsmiddelenindustrie, Nizolaan 4 in Ede, staat een in goede conditie verkerende fabrieksschoorsteen, ca. 35 m hoog. De schoorsteen zal vanwege reconstructiewerkzaamheden verwijderd moeten worden. De contacten lopen via aannemersbedrijf Roseboom BV te Ede. Dit bedrijf heeft de opdracht de schoorsteen te slopen. Uit verder contacten bleek dat “overname” van de schoorsteen bespreekbaar was.

INKADERING PROJECT

Plaatsing van de schoorsteen op het voormalige DRU-fabrieksterrein zou verder moeten gaan dan alleen het oprichten van een bijzonder opvallend stenen bouwwerk. De symbolische waarde die er aan toegekend kan worden, overstijgt de fysieke aanwezigheid op zich.

Monument voor de arbeider

logo-monument-finalWij willen dan ook voorstellen de schoorsteen vooral te zien als uitroepteken van waar­dering voor de vele mensen die op het terrein hun beste krachten aan de fabriek hebben gegeven, die daar hun bijdrage leverden aan de sociaaleconomische kracht van de re­gio, die er het dagelijks brood voor hen, enkele generaties geleden vaak grote, gezinnen verdienden. In het DRU-lied, t.g.v. het 200-jarig jubileum in 1954, is dat heel treffend verwoord in de strofe ‘Waar vele mensen zwoegden, met hart en met ziel, met hoofd en hand’. De schoorsteen moet dus ervaren worden als monument voor de arbeider. Dat is de primaire missie van de Stichting Monument voor de Arbeider.